การปฏิบัติหน้าที่ในการสอน
ข้อเขียนแนวคิดของ นายภักดี รัชตวิภาสนันท์
ครูแห่งชาติ ปี พ.ศ. 2542 สาขาวิทยาศาสตร์กายภาพ
ข้าพเจ้าได้รับมอบหมายให้ทำหน้าที่สอนอยู่ 3 รายวิชา คือ 1. วิทยาศาสตร์กายภาพชีวภาพ 2. วิทยาศาสตร์สิ่งแวดล้อม
และ 3. ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์
การสอนวิทยาศาสตร์กายภาพชีวภาพ ข้าพเจ้าใช้กระบวนการสอนแบบนักเรียนมีส่วนร่วม โดยเปิดโอกาสให้นักเรียนได้
เลือกเรื่องที่จะเรียน และเรียงลำดับความสนใจของเนื้อหา ครูจะคอยติดตามผลการเรียนของกลุ่มต่าง ๆ โดยการสัมภาษณ์ขอดูร่องรอย
การทำงานว่าก้าวหน้าไปถึงระดับใด นักเรียนจะปรึกษาเกี่ยวกับการทำงาน หรือข้อสงสัยที่ไปพบมา เมื่อถึงกำหนดเวลาที่มอบหมาย ให้นำ
เสนอผลการเรียนรู้เล่าให้เพื่อน ๆ ในห้องฟัง เพื่อเป็นการแลกเปลี่ยนความรู้กัน นักเรียนก็ทำกันได้เป็นอย่างดี แม้ว่าจะมีปัญหาเป็นบาง
กลุ่มในเรื่องของการพูดหน้าชั้นเรียน และปัญหาการแสดงออก แต่ก็ไม่รุนแรง สามารถแก้ไขปัญหาได้ นวัตกรรมที่ได้ใช้กับนักเรียนคือการ
ให้นักเรียนเลือกเรื่องที่สนใจและนำเสนอด้วยรูปแบบต่าง ๆ ตามที่นักเรียนถนัดหรือมีความสามารถในด้านนั้น ๆ เช่น การจัดทำการ์ตูน
วิทยาศาสตร์ การวาดรูปศิลปะ การทำแผ่นใส การศึกษาเรื่องอะไหล่ยืดชีวิต แล้วนำเสนอเป็นสไลด์ การทำสิ่งประดิษฐ์ เช่น กล้องถ่ายรูป
อย่างง่าย พร้อมกับการทดลองที่นำไปทำที่บ้านแล้วทำรายงานผลการทดลองมาเสนอ ตลอดจนการนำเสนอเป็นรูปโครงงาน หรือกิจกรรม
สาธิต
ในการสอนวิชาวิทยาศาสตร์สิ่งแวดล้อม ข้าพเจ้าได้ใช้กระบวนการสอนแบบนักเรียนเป็นศูนย์กลาง ให้นักเรียนปฏิบัติ
กิจกรรม และหาความรู้จากใบความรู้และใบงานกิจกรรมด้วยตนเอง เพื่อฝึกความอดทน ความซื่อสัตย์ ความรับผิดชอบและกระบวนการ
ทำงานเป็นกลุ่ม นักเรียนสามารถที่จะนำใบงานและใบความรู้ออกไปทำนอกห้อง ใต้ร่มไม้ที่ให้เงาร่มรื่น อากาศสดชื่น เย็นสบาย เพื่อให้
นักเรียนได้เรียนรู้จากธรรมชาติ ว่ามีประโยชน์แท้จริงเพียงใด นักเรียนสามารถที่จะเลือกมุมใดมุมหนึ่งของใต้ร่มไม้ทำกิจกรรม เมื่อเสร็จแล้ว
ให้นำมาส่งตามที่ได้กำหนดเวลา ซึ่งนักเรียนมีความสุขที่สามารถเรียนและสืบเสาะความรู้ด้วยตนเองและจากเพื่อนได้ ทำให้ข้าพเจ้า
ค้นพบวิธีการสอนที่ช่วยให้นักเรียนเกิดการเรียนรู้อย่างไม่เบื่อหน่าย ข้าพเจ้าได้ศึกษา ค้นคว้าทฤษฎีการสอนของผู้เชี่ยวชาญนักการศึกษา
ผู้มีชื่อเสียงประสบการณ์ด้านการสอนซึ่งเป็นที่ยอมรับของบุคคลในวงการศึกษา เช่น ผศ. ดร.ชนาธิป พรกุล ผศ. ดร. วลัย พานิช
เรื่องการจัดกิจกรรมการสอนสังคมศึกษาด้วยการใช้สถานการณ์จำลอง และข้อเสนอแนะสำหรับครูที่เกี่ยวกับการเรียนการสอนซึ่งข้าพเจ้า
ได้นำความรู้ที่ได้จากการศึกษาค้นคว้ามาเป็นแนวทางสอดแทรกในกิจกรรมวิทยาศาสตร์สิ่งแวดล้อม เพื่อให้การเรียนการสอนทันสมัย และ
เหมาะสมกับการเรียนรู้ของนักเรียน
นอกจากข้าพเจ้าจะรับหน้าที่สอนวิชาวิทยาศาสตร์กายภาพ และวิทยาศาสตร์-สิ่งแวดล้อมแล้ว ยังช่วยเหลือหมวดวิชา
คอมพิวเตอร์ สอนในรายวิชาความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ ในระดับ ม. 1 ม. 2 ม. 3 และ ม. 4 ทั้งนี้ เนื่องจากโรงเรียนขาดแคลน
บุคลากรด้านนี้ ขณะที่นักเรียนมีความต้องการที่จะเรียนในระดับสูงมาก ดังนั้น ข้าพเจ้าจึงรับอาสาช่วยสอน เนื่องจากเห็นว่า ความรู้
เกี่ยวกับคอมพิวเตอร์จำเป็นสำหรับนักเรียนในอนาคต นักเรียนทุกคนควรจะมีความรู้ และมีทักษะการใช้เครื่องคอมพิวเตอร์ติดตัวออกไป
จาก โรงเรียนไม่ว่าจะจบการศึกษาในระดับชั้น ม. 3 หรือชั้น ม. 6 เพราะโลกในอนาคตเครื่องคอมพิวเตอร์จะมีบทบาทต่อชีวิตประจำวัน
ของมนุษย์อย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้
|